GumiSil
Medhouse 6.09.2017-30.06.2018
TRESNA ferie 2019
Eko Okna
Eko Okna
Medhouse 6.09.2017-30.06.2018
TRESNA ferie 2019

20 lutego 2019

Imieniny:

ładowanie...

złóż życzenia

Znak zodiaku: Ryby
sprawdź horoskop

Ogłoszenia:
  1. Motoryzacja
  2. Nieruchomości
  3. Lokale
  4. Mieszkania
  5. Handel
  6. Usługi
  7. Finanse
  8. Zdrowie i Uroda
  9. Praca
  10. Różne
  11. Dodaj ogłoszenie
Rybniczanie oraz mieszkańcy całego regionu znów pokazali ogromne serce. W zale4edwie kilkanaście dni udało się zebrać 33 tysiące zł potrzebne na zakup windy dla niepełnosprawnego Filipa z Kłokocina.
20.02.2019
0
Prezes klubu żużlowego nazwał rosyjskiego zawodnika m.in. ruską świnią. Teraz prokuratura sprawdza, czy użył mowy nienawiści! A Mrozek się kaja...
18.02.2019
1
Kopalnia Rydułtowy wstrzymała sprzedaż gotówkową węgla. To zirytowało klientów indywidualnych, którzy chcą kupić opał. Odjeżdżają spod bramy z kwitkiem.
13.02.2019
1
Co miasto może zrobić ze smogiem? Prezydent Rybnika twierdzi, że samorząd wyczerpał możliwości. Ale mieszkańcy mają inne zdanie na ten temat.
12.02.2019
9
Sprawiedliwości stanie się zadość. 10 tysięcy złotych ekwiwalentu z tytułu utraty deputatu górniczego otrzymają osoby najbardziej pokrzywdzone przez los, a wcześniej pominięte. Uwzględniono również pracowników, którzy nie skorzystali jeszcze z rekompensaty. Od 22 stycznia będzie można składać wnioski.
21.01.2019
2
Policjanci z Kuźni Raciborskiej wspólnie z funkcjonariuszem SOK oraz jego psem służbowym zatrzymali na gorącym uczynku sprawcę usiłowania kradzieży koksu z wagonów. Straty oszacowano na kwotę tysiąca złotych
20.02.2019
0
1922 rok. Rybnik w Polsce
03.02.2012   Rybnik, Region   Historia Dodatki   Wydanie: 2012/05 (2845)

Dziś ciąg dalszy historii miasta i okolic z czasów po plebiscycie i trzecim powstaniu wedle informacji, które podawała ówczesna gazeta.

1 stycznia 1922 roku, pierwszy numer i wiele noworocznych życzeń. Składa je m.in. A. Boehm – Skład Towarów Kolonialnych, potomek starej rodziny kupieckiej. W numerze trzecim już dywagacje, kiedy na Górnym Śląsku władzę przejmie Polska. W jednym z numerów statystyka kościelna za 1921 rok: 1086 urodzeń (308 w mieście, reszta na wsiach), 565 zgonów. W innych wydaniach opis dramatycznych wydarzeń i pytania: zmarł Benedykt XV, kogo wybiorą, gdzie są zaginieni powstańcy (z trzeciego powstania). I informacja, że w Rybniku powstaje zakład ojców Misjonarzy.

Ze świata i kraju
Są doniesienia, że na Stolicy Piotrowej zasiada Pius XI, w Irlandii wybuchają krwawe walki, zaś rząd niemiecki wypowiada się przeciw autonomii Górnego Śląska. Jest też np. wywiad, jakiego Wojciech Korfanty udzielił na przełomie 1921/1922 Związkowi Obrony Kresów Zachodnich. Mówił z optymizmem o podejściu Polski do Śląska jako terenu o wysokiej kulturze gospodarczej. „Warunkiem jest jednak, aby u nas nad błahością frazesów pseudonarodowych czy innych zapanował kult pracy i praworządności”. Czytamy o polskiej pomocy dla sowieckiej Rosji przeżywającej klęskę głodu. Gazeta konstatuje też, że wielu Żydów i Niemców opuszcza Rybnik.
Do Stodół przyjeżdża kilku członków komisji granicznej, bo tam są manifestacje za Polską. I zwycięskie mocarstwa przyznają Polsce Stodoły i Górki. 2 lutego jest wiec Towarzystwa Czytelni Ludowych. Mimo agitacji niska frekwencja, co owocuje konkluzją, że „panuje wielka obojętność i brak poświęcenia...” Jako przewodnicząca odchodzi pani Białowa, zaś na jej miejsce wybrano pana Basistę, jego zastępcą zostaje pan Gwóźdź z Rybnika. Maksymilian Basista gorzko mówi o obojętności społecznej. Po nim przemawiają panowie Gwóźdź, Klama, Prus (o pladze pijaństwa), Ochojski z Jankowic, Korzdoń (Kożdoń) z Chwałowic i Dziuba z Rybnika.

Anonse i ogłoszenia
W ogłoszeniach: „Obrazę wyrządzoną G. w Żorach cofam w tym miejscu. M.B.” Bracia Żurek szukają ucznia do biura. Związek Oberżystów przypomina o walnym posiedzeniu w ogrodzie pana Mandrysza. U pana Basisty ogłoszenie, że do sprzedaży jest świetny dom handlowy. Są anonse o nauce śpiewu w księgarni (prowadzi ksiądz doktor Kowalski) i że jest już nowy elementarz polski z obrazkami profesora rybnickiego gimnazjum doktora A. Snowackiego, późniejszego dyrektora polskiego gimnazjum w Gdańsku. Chór Seraf zbiera się w sali pana Rybarza na placu Wolności, pocztowcy w sali pana Winklera, a TG „Sokół” u pana Mandrysza w Polonii.
Brakuje nauczycieli, zwłaszcza polskiego. Są więc kolejne tury lekcji, których m.in. udziela profesor Jurkowski z Rybnika. Dotkliwie brakuje mieszkań. Ludzie skarżą się na horrendalne czynsze, wyrzucanie na ulicę i bierność władz miejskich. Banki i magistrat pilnie poszukują urzędników. Nawet Urząd Celny w Suminie szuka dwóch rewidentek. W marcu czytamy o posiedzeniu rady miejskiej: zagaił je przewodniczący A. Prus i z trzech kandydatów na burmistrza (14 głosami na 18) wybrano nadsekretarza miasta pana Webera. Jeden z przedmówców A. Trunkhardt bardzo go polecał. Potem zajęto się zakupem posiadłości pana Skrzypca i browaru.

Radości i smutki
W Rybniku ponownie zjawia się generał Le Rond. Pierwszy bodaj raz wizytował francuskie wojsko na rynku w 1920 roku. Wiosną na ul. Nowej o godz. 21 dwóch bandytów napadło na pana Ogona z Sokoła. Mimo że strzelali, zdołał im ujść. 1 kwietnia od strony podwórza fryzjera Kudelki ktoś rzuca ciężką dwulitrową butelkę do mieszkania pana Basisty. Butla przelatuje blisko głowy dziewięcioletniego Mietka Basisty, późniejszego dziennikarza i współzałożyciela Rybnickiego Klubu Hokejowego „Rybniczanka”, miłośnika Melpomeny i wychowawcy andersowskich dzieci polskich w Londynie po drugiej wojnie. Bandyty nie odnaleziono.
Nocą z 2 na 3 maja ostrzelano z karabinu maszynowego wieś Książenice! Do składu skór Silbiegera przy ul. Szerokiej od strony rynku weszli złodzieje i nakradli za... 100 tys. marek. Nocą wrzucono granat do mieszkania mleczarza Schleifera (brata dyrektora banku). Jedną z trzech córek ciężko poranioną opatrzył doktor Modler, niestety 16-latka zmarła. I wielkie wzruszenie, bo znów zabrzmiały odnowione przez sławną firmę Klimosz-Dyrszlag organy u św. Antoniego, uszkodzone podczas wybuchu dynamitu na stacji kolejowej. Znikają powoli niemieckie napisy i pokazują się polskie lub polsko-niemieckie...

Zbiórki i poszukiwania
Kolejne zbiórki na TCL, a składają się: J. Budny (rynkowe delikatesy), Leszek Biały (później oficer polski w Berlinie, podziwiany nawet przez wrogów, obrońca Lwowa, ofiara Sowietów), Elżbieta Ogórkówna, Stanisława Kaniewska, Marta Prockówna, Gawronówna, Prusówna, pani Basistowa i inni przedstawiciele elity. Następne ogłoszenia. „Wymienia się znaczki na polskie, które będą obowiązywać z chwilą wkroczenia wojska polskiego”. „Organista z niemieckiej części Górnego Śląska poszukuje posady na polskim Górnym Śląsku”. „J.P. ze Smolnej ogłasza, że w maju opuściła go bez wyjaśnienia żona i zabrała wszystkie rzeczy”.
Mało tego: J.P. ostrzega, żeby ich nie brać i nie udzielać żonie pożyczek, gdyż on za to nie odpowiada. Zaś Karol Soblik i Ska poszukują „silnego i trzeźwego zarządcę domu”, a rybnickie pismo roznosicieli gazet w miejscach, gdzie nie ma agentur. Poszukuje pośród inwalidów i wdów, obiecuje godziwy zarobek, a zgłoszenia przyjmowane są oczywiście u pana Basisty na Kościelnej. I tak nim się rybniczanie obejrzeli, przeminął bogaty w wydarzenia rok 1922. Ktoś z mieszkańców musiał być wtedy szczególnie szczęśliwy. Być może był to właściciel papierka o numerze 3066.100, na który padł los w ciągnieniu „miljonówki”.

Historyczne przenosiny
A historycznym wydarzeniem stało się wiosenne powiadomienie „Sztandaru Polskiego i Gazety Rybnickiej”, które głosiło: „Przenosimy nasz Oddział z Gliwic do Rybnika przy ul. Szerokiej”. Wynika z tego, iż Michał Kwiatkowski po przeprowadzce najpierw zainstalował się na ulicy Sobieskiego. Gazetę, jak wiemy, kolportowała sławna księgarnia Basisty przy ul. Kościelnej. Inżynier Malinowski w czasie przenosin adaptował budynki przy dzisiejszej ul. Kraszewskiego dla potrzeb wydawnictwa i gazety Kwiatkowskiego.

Michał Palica
Dodaj komentarz

Komentarze

* - pole wymagane

Brak komentarzy
Czytaj także
pokaż więcej
Rybnik. Miasto z ikrą
e KULTURA
Możesz ten artykuł oznaczyć jako przeczytany
Praca w Niemczech
Nasza sonda
Jak Twoja rodzina spędzi ferie zimowe?




Tresna
26201,47182,47177,47159,47154,47051,47185,47188,47187,47184,47183,47181,47180,47178,47176,47175,47174,47173,47172,47171,47170,47169,47168,47167,47166,47165,47163,47162,47161,47160,47158,47134,47133,47132,47110,47109,47157,47121,47091,47064,47019,47122,47092,47065,47020,46983,44450,44340,44173,43982,43745,41464,41185,41139,41093,40871,46258,46120,46045,46031,46034