GumiSil
GumiSil

19 lipca 2018

Imieniny:

ładowanie...

złóż życzenia

Znak zodiaku: Rak
sprawdź horoskop

Ogłoszenia:
  1. Motoryzacja
  2. Nieruchomości
  3. Lokale
  4. Mieszkania
  5. Handel
  6. Usługi
  7. Finanse
  8. Zdrowie i Uroda
  9. Turystyka
  10. Praca
  11. Zwierzęta
  12. Różne
  13. Dodaj ogłoszenie
Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w Rybniku rusza z nową inwestycją. Po raz pierwszy od kilku lat zakład wybuduje nowy budynek w którym powstanie 8 mieszkań socjalnych.
18.07.2018
0
O sporym szczęściu może mówić 44-latek, który dostał ataku padaczki w czasie jazdy autem. Choć jego auto nadaje się do kasacji, on sam nie jest nawet ciężko ranny.
18.07.2018
0
Tak przed laty wyglądały nasze kąpieliska. Pamiętacie te miejsca?
17.07.2018
0
Mieszkania są eleganckie - przestronne, jasne, pełne światła. Z każdego pokoju, w każdym mieszkaniu wychodzi się na ogromny balkon na którym spokojnie podziwiając panoramę Rybnika albo zalew pijąc poranną kawę. Właśnie takie są nowiutkie mieszkania komunalne, które powstały w dawnym internacie szkoły medycznej przy ulicy Borki w rybnickiej dzielnicy Orzepowice.
17.07.2018
1
Rozmowa z Krzysztofem Mrozkiem, prezesem ROW Rybnik SA
11.07.2018
32
Pełna publiczności sala wysłuchała opowieści etnolożki Danuty Onyszkiewicz o swoim pradziadku wujecznym Bronisławie Piłsudskim, wybitnym etnografie i antropologu. Rozmowę z rodzoną prawnuczką marszałka Józefa Piłsudskiego przeczytacie w środowych „Nowinach”.
04.05.2018
0
Jaki był Karol Godula? To wciąż wielka zagadka
REGION
27.02.2013   Region   Historia   Wydanie: 2013/09 (2901)

Jerzy Buczyński z rękopisem książki i portretem Karola Goduli

Bajecznie bogaty, oszpecony przez zbójów, pełen sprzeczności, zasłużony dla naszej ziemi. Jerzy Buczyński napisał książkę o Karolu Goduli, bo jego rodzice pochodzili z Gaszowic.

Postać przemysłowca do dziś budzi liczne pytania i wątpliwości. Jerzy Buczyński z Radlina wydał książkę "Godulowa saga. Rzecz o Karolu Goduli". Jest to pierwsza w naszym regionie tak obszerna publikacja na temat śląskiego magnata przemysłowego w XIX wieku. Jego rodzice pochodzili z Gaszowic, zostali pochowani na cmentarzu w Lyskach. Grób matki, Franciszki Goduli, która zmarła w 1813 roku, zachował się tam do dziś. Karola Godulę nazywano Królem Cynku, Królem Węgla i Stali. Dzisiaj mówi się o nim śląski Rockefeller, który nie miał nic, a dorobił się bajecznej fortuny.

Dziwak i samotnik

Był właścicielem wielu kopalń, hut, cynkowni, ogromnych majątków ziemskich w Szombierkach. Orzegowie, Bujakowie czy Bobrku. Dbał o swoich robotników, zapewniał im bezpłatną opiekę zdrowotną, był jednak bezwzględny wobec hulaków i pijaków. Żeby zapobiec pijaństwu wśród robotników, wypłacał rodzinom pensje w towarze. Często wpadał do szynku i bezlitośnie walił laską po grzbietach górników pijących alkohol, aż przyniosło to efekt – ukrócił alkoholizm. Jerzy Buczyński przyznaje, że trochę obawiał się tej książki, bo postać Karola Goduli, pełna sprzeczności, jest wyjątkowo trudna do pokazania.

Jedni go kochali za niezwykle dobre serce, inni wręcz panicznie się bali, jeszcze inni posądzali o podpisanie paktu z diabłem. Do dzisiaj niewiele się o nim mówi, tymczasem z wielu powodów był to człowiek niezwykły. – Kiedy wgłębiłem się w jego życie, postanowiłem, że przedstawię go nie od strony suchej biografii, ale od strony jego niezmiernie ciekawej, fascynującej osobowości – mówi Jerzy Buczyński. Karol Godula urodził się w Makoszowach pod koniec XVIII wieku. Został ochrzczony w parafii w Przyszowicach (obecnie Borowa Wieś). Kształcił się u cystersów w Rudach i w czeskiej Opawie. Pracę rozpoczął w posiadłości hrabiego Ballestrema w Pławniowicach, a wkrótce stał się zarządcą tego majątku.

Napadli i oszpecili

W młodości przeżył wypadek, który zaważył na życiu. Napadli go kłusownicy, oszpecili i okaleczyli. Godula nie chciał jednak, żeby ludzie nad nim się litowali, żeby się z niego śmiali, dlatego zamieszkał w Rudzie Śląskiej. Mimo że miał później piękny pałac w Szombierkach, dwór w Rudzie Śląskiej, wolał mieszkać w skromnej, drewnianej chatce. – Mimo że był bajecznie bogatym człowiekiem, najczęściej jadał kartofle z kwaśnym mlekiem. Ludzie widywali go, jak snuł się po cmentarzu w Lyskach, chodził po polach, uważali go za dziwaka i samotnika – mówi o bohaterze swojej książki Jerzy Buczyński.

Zniszczony grób matki Karola Goduli na cmentarzu parafialnym w LyskachJak na tamte czasy, Godula był bardzo wykształconym człowiekiem, dla wielu niemieckich przemysłowców pozostawał jednak tylko zwykłym Ślązakiem bez żadnych tytułów. Nie był też zbytnio lubiany przez pruskie władze. Podczas kiedy inni bez problemu dostawali koncesje i pozwolenia, on musiał na nie czekać całymi latami. Ale w końcu doczekał się i w krótkim czasie dorobił się majątku, który przebił największe fortuny na Górnym Śląsku. Jego huta Karol w pierwszej połowie XIX wieku była największą w Europie, a więc i na świecie. To właśnie Karol Godula jako pierwszy zaczął na Górnym Śląsku budować mieszkania dla robotników, czyli tak zwane familoki.

Diabły z talarami

Zachowało się o nim wiele opowieści i legend, które Jerzy Buczyński starał się pokazać w swojej książce. Jedna z nich mówiła, że to diabły noszą mu talary w workach. Wzięło się to m.in. stąd, że Godula w swojej drewnianej chatce miał laboratorium, w którym przeprowadzał doświadczenia chemiczne. – Nietrudno sobie wyobrazić, co myśleli w tamtych czasach ludzie, którzy w oknach widywali dziwne błyski i unoszący się z komina dziwny dym – dodaje autor książki "Godulowa saga".

Inna z historii opowiada o tym, jak Karol Godula, już jako niezwykle bogaty przemysłowiec, oczekiwał w Rudzie Śląskiej na przyjazd króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV. Władca jednak wzgardził jego gościną i nie kazał zatrzymać pociągu w Chebziu. – Rozsierdzony tym Godula pobiegł do domu, rozsypał po całym pokoju talary, tak aby wizerunek króla był na wierzchu, i deptał po nich. Po monetach deptali także urzędnicy, kiedy chcieli podejść do jego biurka – mówi Jerzy Buczyński.

Śląski Kopciuszek

Serce okaleczonego i oszpeconego Karola Goduli zdobyła jedynie kilkuletnia dziewczynka, z biednej rodziny, Joanna Gryzik, która nazbierała dla niego kwiatków. Zaopiekował się nią, zapewnił wykształcenie, a potem, tuż przed śmiercią w 1848 roku, zapisał jej całą fortunę. Spadkobierczyni Goduli okazała się mądrą zarządczynią. – To właśnie o tej Joannie, późniejszej hrabinie Schaffgotsch von Schomberg-Godulla, pisał Gustaw Morcinek w książce "Pokład Joanny". Przedstawił ją w złym i krzywdzącym świetle, ale pisał w takich czasach, że może inaczej nie mógł – dodaje autor książki o Goduli.

Śląski krezus
Dzisiaj o legendarnym Goduli powstaje coraz więcej publikacji. Ruda Śląska, w której jedna z dzielnic nosi nazwę od nazwiska śląskiego przemysłowca, obchodziła w 2008 roku 160-lecie śmierci Karola Goduli. – Postać Karola Goduli jest zdecydowanie warta przypomnienia i dobrze, że takie próby mają miejsce. Był to człowiek, który swoją fortunę stworzył praktycznie z niczego. Z majątkiem wartym 2 miliony talarów był prawdziwym krezusem, a z tego, co stworzył, praktycznie korzystamy do dziś. Na bazie jego zakładów powstała duża część kopalń na terenie Zabrza czy Rudy Śląskiej – mówi Paweł Polok, znawca historii naszego regionu.

Iza Salamon
Dodaj komentarz

Komentarze

* - pole wymagane

Maciej Mischok www.mauzoleumkopice.pl 2018-01-24 16:16:01
Joanna Gryczik spadkobierczyni Karola Goduli
Jestem współorganizatorem akcji ratowania mauzoleum "śląskiego Kopciuszka" tz. Joanny Gryczik von Schomberg Godulla, późniejszej hrabiny Schaffgotsch , może Wasza Gazeta była by zainteresowana rozpropagowaniem naszej akcji? Zależy nam na przypomnieniu osoby Joanny, gdyż jest to nasze Dziedzictwo Narodowe, o którym się coraz bardziej zapomina... 29 kwietnia br. w Kopicach (woj. opolskie) odbędzie się msza święta w intencji Joanny Gryczik i rodziny Schaffgotsch, po którym odbędzie się koncert (więcej informacji na stronie www.mauzoleumkopice.pl). Nasza akcja dotyczy nagłośnienia kim była Joanna Gryczik - śląski Kopciuszek, która zaczyna zatracać się w świadomości mieszkańców śląska. Akcja jest 100% społeczna, a my nie jesteśmy ani fundacją, ani stowarzyszeniem,jesteśmy grupą społeczników, którym zależy na godnym pochowaniu "dobrej Joanny". Jedynym podmiotem wokół którego się zrzeszamy to Parafia w Kopicach, gdyż mauzoleum "naszej Joasi" leży na jej terenie. Nasze działania rozpoczęły się 30 kwietnia br., w dzień po 175 rocznicy urodzin Joanny. Wynikiem naszej akcji jest powstanie subkonta na terenie parafii, na którym zebraliśmy już pokaźną sumę lecz nie wystarczającą na przeprowadzenie prac remontowych. Nagłośnienie naszej akcji i osoby "śląskiego Kopciuszka" w mediach i na spotkaniach. Wpisanie mauzoleum w rejestru zabytków. Zapraszamy
Autochton-gospodarz 2017-09-26 18:12:11
do kyjo
Stosunek do sprawy polskiej najmynij nos obchodzi...Slonzoki roz dały sie Poloko ocyganic jak nom Polska autonomio obiecała , a potym we 1945 zebrała i Slonsk Polska zrujnowała...Takie ludzie jak Godula budowali slonski przemysł , bez to Poloki mieli kaj do roboty przijyzdzac bo inaczyj by dalij za pługiym u siebie chodzili..Slonsk to przemysł,nowoczesnosc,postep,Europa...Kompleksy zacofanych przybyszy momy gdzies..
poziomka 2017-09-26 15:22:40
Morcinek
W jakich to czasach pisał Morcinek, że inaczej nie mógł?
kyjo ruda śl 2013-06-22 22:11:43
godula
godula nie był filantropem, nic nie ufundował , niczego nie zbudował. Starał się zostać szlachcicem pruskim a jego stosunek do sprawy narodowej polskiej jest nieznany. Dlaczego go tak honorujemy, tylko za to że zdobył majątek.?
opolan 2013-03-01 20:13:32
slazaki
musze sie tez do tej klutni dolaczyc,bardzo nie fajnie jak juz zaczynacie sie wyzywac ,warchol to niby niema nic az tak obrazliwe,kiedys tez tak przezywali i tez przegrali,ras do walki.
Opolanin 2013-02-27 16:35:18
Pytanie do niby prfesora.
I co prfesorku Marek? Wielki ŚLązaK KAROL GODULA to według pana też WARCHOŁ ? Wstyd mi za pana, bo też jestem z Opola, ale jestem HONOROWY.
Czytaj także
pokaż więcej
e KULTURA
Rybnik. Miasto z ikrą
Możesz ten artykuł oznaczyć jako przeczytany
Praca w Niemczech
LEON
Nasza sonda
Gdzie spędzasz tegoroczny urlop?




Tresna
30441,46186,46181,46176,46174,46157,45711,46188,46187,46185,46184,46183,46182,46180,46179,46177,46175,46173,46172,46170,46169,45493,45945,46168,46167,46166,46165,46164,46163,46162,46159,46161,46160,46075,46074,46073,46104,46068,46026,45963,45917,46105,46069,46027,45964,45918,44450,44340,44173,43982,43745,41464,41185,41139,41093,40871,44529,44441,44407,44342,44279,46120,46045,46031,46034