Ostoja - Domki nad morzem
ładowanie...

22 maja 2017

Imieniny:

ładowanie...

złóż życzenia

Znak zodiaku: Byk
sprawdź horoskop

Ogłoszenia:
  1. Motoryzacja
  2. Nieruchomości
  3. Lokale
  4. Mieszkania
  5. Handel
  6. Usługi
  7. Finanse
  8. Zdrowie i Uroda
  9. Praca
  10. Szukam pracy
  11. Zwierzęta
  12. Podaruję
  13. Różne
  14. Dodaj ogłoszenie
Na teren kampusu i do ZUS przyszły setki osób. Jutro kolejna odsłona akcji. Tym razem w Puls-Medzie przy ulicy Grynwaldzkiej.
22.05.2017
0
Dziś wszystkie linie autobusowe powinny być już obsłużone zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy. Czy tak będzie? Miejmy nadzieję.
22.05.2017
0
Policjanci z Żor wspólnie z kolegami z komendy wojewódzkiej w Katowicach zlikwidowali uprawę, gdzie rosło 250 krzewów konopi. Zabezpieczono także 22 lg marihuany i sprzęt do jej wytwarzania.
22.05.2017
0
To, co kiedyś było niemożliwe, dzisiaj powoli staje się faktem: dzieci uczą się pisać po śląsku
20.05.2017
2
Na bramie wisi tabliczka z informacją, że zamknięte do odwołania. Firma prowadząca ośrodek napisała na portalu społecznościowym, że problemem jest osoba prezydenta.
19.05.2017
1
Noc muzeów ściągnęła do Muzeum Miejskiego w Żorach tłumy. Tym razem można było wziąć udział w warsztatach poświęconych dawnym wydawnictwom, sposobom powstawania i ilustrowania książek. Był też wykład o historii 500 lat reformacji i wiele innych atrakcji
22.05.2017
0
Jaki był Karol Godula? To wciąż wielka zagadka
27.02.2013   Region   Historia   Wydanie: 2013/09 (2901)

Jerzy Buczyński z rękopisem książki i portretem Karola Goduli

Bajecznie bogaty, oszpecony przez zbójów, pełen sprzeczności, zasłużony dla naszej ziemi. Jerzy Buczyński napisał książkę o Karolu Goduli, bo jego rodzice pochodzili z Gaszowic.

Postać przemysłowca do dziś budzi liczne pytania i wątpliwości. Jerzy Buczyński z Radlina wydał książkę "Godulowa saga. Rzecz o Karolu Goduli". Jest to pierwsza w naszym regionie tak obszerna publikacja na temat śląskiego magnata przemysłowego w XIX wieku. Jego rodzice pochodzili z Gaszowic, zostali pochowani na cmentarzu w Lyskach. Grób matki, Franciszki Goduli, która zmarła w 1813 roku, zachował się tam do dziś. Karola Godulę nazywano Królem Cynku, Królem Węgla i Stali. Dzisiaj mówi się o nim śląski Rockefeller, który nie miał nic, a dorobił się bajecznej fortuny.

Dziwak i samotnik

Był właścicielem wielu kopalń, hut, cynkowni, ogromnych majątków ziemskich w Szombierkach. Orzegowie, Bujakowie czy Bobrku. Dbał o swoich robotników, zapewniał im bezpłatną opiekę zdrowotną, był jednak bezwzględny wobec hulaków i pijaków. Żeby zapobiec pijaństwu wśród robotników, wypłacał rodzinom pensje w towarze. Często wpadał do szynku i bezlitośnie walił laską po grzbietach górników pijących alkohol, aż przyniosło to efekt – ukrócił alkoholizm. Jerzy Buczyński przyznaje, że trochę obawiał się tej książki, bo postać Karola Goduli, pełna sprzeczności, jest wyjątkowo trudna do pokazania.

Jedni go kochali za niezwykle dobre serce, inni wręcz panicznie się bali, jeszcze inni posądzali o podpisanie paktu z diabłem. Do dzisiaj niewiele się o nim mówi, tymczasem z wielu powodów był to człowiek niezwykły. – Kiedy wgłębiłem się w jego życie, postanowiłem, że przedstawię go nie od strony suchej biografii, ale od strony jego niezmiernie ciekawej, fascynującej osobowości – mówi Jerzy Buczyński. Karol Godula urodził się w Makoszowach pod koniec XVIII wieku. Został ochrzczony w parafii w Przyszowicach (obecnie Borowa Wieś). Kształcił się u cystersów w Rudach i w czeskiej Opawie. Pracę rozpoczął w posiadłości hrabiego Ballestrema w Pławniowicach, a wkrótce stał się zarządcą tego majątku.

Napadli i oszpecili

W młodości przeżył wypadek, który zaważył na życiu. Napadli go kłusownicy, oszpecili i okaleczyli. Godula nie chciał jednak, żeby ludzie nad nim się litowali, żeby się z niego śmiali, dlatego zamieszkał w Rudzie Śląskiej. Mimo że miał później piękny pałac w Szombierkach, dwór w Rudzie Śląskiej, wolał mieszkać w skromnej, drewnianej chatce. – Mimo że był bajecznie bogatym człowiekiem, najczęściej jadał kartofle z kwaśnym mlekiem. Ludzie widywali go, jak snuł się po cmentarzu w Lyskach, chodził po polach, uważali go za dziwaka i samotnika – mówi o bohaterze swojej książki Jerzy Buczyński.

Zniszczony grób matki Karola Goduli na cmentarzu parafialnym w LyskachJak na tamte czasy, Godula był bardzo wykształconym człowiekiem, dla wielu niemieckich przemysłowców pozostawał jednak tylko zwykłym Ślązakiem bez żadnych tytułów. Nie był też zbytnio lubiany przez pruskie władze. Podczas kiedy inni bez problemu dostawali koncesje i pozwolenia, on musiał na nie czekać całymi latami. Ale w końcu doczekał się i w krótkim czasie dorobił się majątku, który przebił największe fortuny na Górnym Śląsku. Jego huta Karol w pierwszej połowie XIX wieku była największą w Europie, a więc i na świecie. To właśnie Karol Godula jako pierwszy zaczął na Górnym Śląsku budować mieszkania dla robotników, czyli tak zwane familoki.

Diabły z talarami

Zachowało się o nim wiele opowieści i legend, które Jerzy Buczyński starał się pokazać w swojej książce. Jedna z nich mówiła, że to diabły noszą mu talary w workach. Wzięło się to m.in. stąd, że Godula w swojej drewnianej chatce miał laboratorium, w którym przeprowadzał doświadczenia chemiczne. – Nietrudno sobie wyobrazić, co myśleli w tamtych czasach ludzie, którzy w oknach widywali dziwne błyski i unoszący się z komina dziwny dym – dodaje autor książki "Godulowa saga".

Inna z historii opowiada o tym, jak Karol Godula, już jako niezwykle bogaty przemysłowiec, oczekiwał w Rudzie Śląskiej na przyjazd króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV. Władca jednak wzgardził jego gościną i nie kazał zatrzymać pociągu w Chebziu. – Rozsierdzony tym Godula pobiegł do domu, rozsypał po całym pokoju talary, tak aby wizerunek króla był na wierzchu, i deptał po nich. Po monetach deptali także urzędnicy, kiedy chcieli podejść do jego biurka – mówi Jerzy Buczyński.

Śląski Kopciuszek

Serce okaleczonego i oszpeconego Karola Goduli zdobyła jedynie kilkuletnia dziewczynka, z biednej rodziny, Joanna Gryzik, która nazbierała dla niego kwiatków. Zaopiekował się nią, zapewnił wykształcenie, a potem, tuż przed śmiercią w 1848 roku, zapisał jej całą fortunę. Spadkobierczyni Goduli okazała się mądrą zarządczynią. – To właśnie o tej Joannie, późniejszej hrabinie Schaffgotsch von Schomberg-Godulla, pisał Gustaw Morcinek w książce "Pokład Joanny". Przedstawił ją w złym i krzywdzącym świetle, ale pisał w takich czasach, że może inaczej nie mógł – dodaje autor książki o Goduli.

Śląski krezus
Dzisiaj o legendarnym Goduli powstaje coraz więcej publikacji. Ruda Śląska, w której jedna z dzielnic nosi nazwę od nazwiska śląskiego przemysłowca, obchodziła w 2008 roku 160-lecie śmierci Karola Goduli. – Postać Karola Goduli jest zdecydowanie warta przypomnienia i dobrze, że takie próby mają miejsce. Był to człowiek, który swoją fortunę stworzył praktycznie z niczego. Z majątkiem wartym 2 miliony talarów był prawdziwym krezusem, a z tego, co stworzył, praktycznie korzystamy do dziś. Na bazie jego zakładów powstała duża część kopalń na terenie Zabrza czy Rudy Śląskiej – mówi Paweł Polok, znawca historii naszego regionu.

Iza Salamon, (izis)
Dodaj komentarz

Komentarze

* - pole wymagane

kyjo ruda śl 2013-06-22 22:11:43
godula
godula nie był filantropem, nic nie ufundował , niczego nie zbudował. Starał się zostać szlachcicem pruskim a jego stosunek do sprawy narodowej polskiej jest nieznany. Dlaczego go tak honorujemy, tylko za to że zdobył majątek.?
opolan 2013-03-01 20:13:32
slazaki
musze sie tez do tej klutni dolaczyc,bardzo nie fajnie jak juz zaczynacie sie wyzywac ,warchol to niby niema nic az tak obrazliwe,kiedys tez tak przezywali i tez przegrali,ras do walki.
Opolanin 2013-02-27 16:35:18
Pytanie do niby prfesora.
I co prfesorku Marek? Wielki ŚLązaK KAROL GODULA to według pana też WARCHOŁ ? Wstyd mi za pana, bo też jestem z Opola, ale jestem HONOROWY.
Czytaj także
pokaż więcej
Rybnik. Miasto z ikrą
e KULTURA
Możesz ten artykuł oznaczyć jako przeczytany
Tresna
Praca w Niemczech
Nasza sonda
Czy kierowcy Transgóru wybrali dobrą formę walki o podwyżki?



30441,43282,43276,43274,43270,43266,43281,43284,43280,43279,43278,43277,43275,43273,43272,43271,43269,43268,43267,43265,43264,43263,43262,43261,43260,43248,43259,43258,43256,43255,43254,43251,43250,43249,43227,43189,43222,43165,43108,43050,43004,43223,43167,43121,43051,43011,43122,43090,43009,42902,42830,41464,41185,41139,41093,40871,43224,43168,43123,43065,43022,35489,35311,35310,30320,28101