GumiSil
Medhouse 6.09.2017-30.06.2018
Ostoja - Domki nad morzem
GumiSil

24 marca 2019

Imieniny:

ładowanie...

złóż życzenia

Znak zodiaku: Baran
sprawdź horoskop

Ogłoszenia:
  1. Motoryzacja
  2. Nieruchomości
  3. Mieszkania
  4. Handel
  5. Usługi
  6. Finanse
  7. Zdrowie i Uroda
  8. Praca
  9. Różne
  10. Dodaj ogłoszenie
Będzie zwolnienie z podatku od nieruchomości w zamian za zastosowanie na terenie swojej posesji ekologicznego źródła ciepła. Uchwałę w tej sprawie na ostatnie sesji rady miasta podjęli rybniccy radni. Według szacunkowych wyliczeń budżet miasta może się z tego tytułu uszczuplić o ok. 300-400 tysięcy złotych rocznie.
22.03.2019
1
Przed uczniami gimnazjów i podstawówek wybór szkoły!
21.03.2019
0
Przed tygodniem w jednym z domów w Bełku wybuchł gaz. Ranny został 16-letni chłopiec. Dziś już niestety wiadomo, że nastolatka nie udało się uratować. Zmarł w niedzielę w katowickim szpitalu.
12.03.2019
0
Na terenie ośrodka w Rybniku-Kamieniu jeszcze w tym roku będzie można się kąpać. Powstanie tam staw kąpielowy, podobny do tego, który funkcjonuje na terenie zbiornika Pniowiec
11.03.2019
0
Są zarzuty dla lekarza karetki pogotowia, który zignorował stan 13-letniego Pawła Reka z Rybnika. Mężczyzna usłyszał zarzut narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
06.03.2019
0
Zabytkowa Kopalnia Ignacy w Niewiadomiu zaprasza na Festiwal Kultur. Pierwszy z zaplanowanych dni (23 marca) będzie dniem żydowskim.
22.03.2019
0
Kotewka i marsylia, rybnickie osobliwości cz. 1
04.05.2017   Rybnik, Region   Historia   Wydanie: 2017/18 (3116)

Marsylia spreparowana przez Richarda von FritzeKotewka to znana roślina, ponieważ wizerunek jej listka znajduje się w herbie miasta. O marsylii jednak mało kto słyszał, tymczasem w stawie w Rybnickiej Kuźni znajdowało się jedno z jej nielicznych stanowisk w Europie!

Przez wieki stawy leżące wokół Rybnika, Smolnej i Wielopola przynosiły dominium rybnickiemu spore dochody, głównie z hodowli ryb, żyznych łąk, młynów oraz owocu orzecha wodnego zwanego też kotewką (Trapa natans). Roślina ta zakorzeniona w dnie akwenu była niepotrzebnym wodorostem zarastającym hodowlane, młyńskie i kuźnicze stawy, a jej wszędobylskie liście ukształtowane w pływającą różyczkę utrzymywały się na powierzchni wody dzięki pęcherzykom powietrza znajdujących się na ich końcach.

Orzech jak ziemniak

W lipcu i sierpniu wypuszczała biały kwiat, który przekształcał się w czterokolczasty orzech około 2 cm średnicy. Owoc ten o dużej zawartości skrobi był zbierany i sprzedawany jako artykuł spożywczy, który po ugotowaniu smakował jak dobry ziemniak. W 1628 roku państwo rybnickie ze sprzedaży orzecha miało 18 złotych dochodu, największe jednak żniwa odnotowano w latach 1659-1664, co świadczy też o nie najlepszym stanie stawów.

Dochód ze zbiorów i handlu orzechem wodnym musiał być spory, skoro w 1787 roku państwo rybnickie wydzierżawiło prawo użytku owocu kotewki za 25 talarów rocznie. Kotewka przez wieki była pospolitą rośliną i jeszcze w latach międzywojennych (1918-1939) obserwowano jej stanowiska w okolicach Rybnika. Ostatni egzemplarz znikł ze stawu Rudzkiego po roku 1945 i dziś kotewka należy do roślin wymierających objętych ścisłą ochroną.

Jedyne w Europie

Od niepamiętnych czasów rosła też w stawie hutniczym w Rybnickiej Kuźni niezwykle rzadka roślina wodna zwana marsylią (Marsilea quadrifolia). Ta czterolistna paproć z rodziny marsyliowatych żyjąca w płytkich wodach ściągała tu botaników nawet z zagranicy. Znikła z hutniczego stawu w okresie drugiej wojny światowej. Dogłębne badania dowiodły, że staw w Rybnickiej Kuźni był jedynym stanowiskiem w Europie tej rzadkiej paprotki. Pierwsze jego odkrycie poparte naukowym opisem miało miejsce 14 października 1871 roku.

Roślinę znalazł Richard von Fritze, aptekarz i botanik w Rybnika, który zasuszone egzemplarze przesłał do jednego z instytutów naukowych w Niemczech. W "Kronice Rybnickiej Kuźni" autorstwa Walentego Szwedy (1901-1980) czytamy: "Od niepamiętnych czasów znajdowała się w stawie w Rybnickiej Kuźni roślina wodna zwana marsylia. Była to jedyna roślina w całej Europie. (...) Zaginęła podczas okupacji niemieckiej w latach 1939-1945." I nie ma w tym zapisie żadnej przesady, gdyż następny okaz (...) został spreparowany w 1914 roku przez botanika Aloisa Juliusza Wernera, zaś kolejny w 1929 roku przez naukowca Emanuela Czmoka.

Przetrwały do dziś

Wszystkie zasuszone egzemplarze marsylii ze stawu w Rybnickiej Kuźni zachowały się do dziś. Pierwsze dwa znajdują się obecnie w Zielniku Ogólnym w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu, natomiast trzeci zebrany przez Emanuela Czmoka w zielniku Johana Nepomuka Waltera Eberharda Dreszera (1872-1938) w Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska w Katowicach. Zapis w "Kronice Rybnickiej Kuźni" potwierdza też szczególne zainteresowanie okolicznych mieszkańców tym niezwykłym stanowiskiem przyrodniczym w hutniczym stawie. Według publikacji niemieckich i polskich było ono pod stałą ochroną i opieką.

W niemieckim roczniku statystycznym z końca XIX wieku czytamy: "Marsilea Quadrifolia licznie występuje w stawie przy Rybnickiej Kuźni, oddalonym od Rybnika na północny zachód o 1/2 mili. Odkryta 14.X.1871 r. przez von Fritza jest szczególnie godna uwagi jako bezcenne wzbogacenie naszej flory. Roślina nieobecna na żadnym z obszarów granicznych i do tej pory znana tylko z południowych krain." Po zmianie państwowości w 1922 roku również władze polskie objęły to stanowisko ścisłą ochroną.

Wielka osobliwość

W książce Andrzeja Czudecka (1901-1968) pt. "Osobliwości i zabytki przyrody województwa śląskiego", wydanej w 1929 roku w Krakowie przez Państwową Radę Ochrony Przyrody czytamy między innymi, że marsylia żyła w stawie już od dawna, jednak przed trzema laty z powodu wyschnięcia stawu znikła zupełnie. Ponownie pokazała się dopiero rok temu (1928), po wyszlamowaniu stawu i przywróceniu go do stanu pierwotnego. Podczas wizytacji tego stanowiska przez autora w 1929 roku roślina pomyślnie rozrastała się na trzech miejscach stawu zajmując niewielkie powierzchnie około 9 m kw., 4 m kw. i 2 m kw. (cdn)

Józef Kolarczyk

Józef Kolarczyk
Dodaj komentarz

Komentarze

* - pole wymagane

Brak komentarzy
Czytaj także
pokaż więcej
Rybnik. Miasto z ikrą
e KULTURA
Możesz ten artykuł oznaczyć jako przeczytany
Tresna
Nasza sonda
Czy korzystasz z nowego parkingu wielopoziomowego w Rybniku?




Praca w Niemczech
43124,47318,47314,47279,47274,47258,47324,47326,47325,47323,47322,47321,47320,47319,47317,47316,47315,47313,47312,47311,47306,47305,47304,47301,47298,47297,47296,47295,47294,47293,47292,47257,47256,47202,47201,47170,47283,47251,47214,47180,47157,47285,47250,47215,47181,47158,44450,44340,44173,43982,43745,41464,41185,41139,41093,40871,46258,46120,46045,46031,46034