GumiSil
Medhouse 6.09.2017-30.06.2018
Ostoja - Domki nad morzem
Eko Okna
Medhouse 6.09.2017-30.06.2018
Ostoja - Domki nad morzem
GumiSil

24 października 2018

Imieniny:

ładowanie...

złóż życzenia

Znak zodiaku: Skorpion
sprawdź horoskop

Ogłoszenia:
  1. Motoryzacja
  2. Nieruchomości
  3. Mieszkania
  4. Handel
  5. Usługi
  6. Finanse
  7. Zdrowie i Uroda
  8. Nauka
  9. Praca
  10. Różne
  11. Dodaj ogłoszenie
Znamy już skład nowej rady miasta Rybnika. Jest kilka niespodzianek, nowych twarzy. Sprawdźcie!
22.10.2018
5
To już pewne: w Rybniku nie będzie drugiej tury wyborów na prezydenta miasta. Na stanowisku zostaje Piotr Kuczera
21.10.2018
1
W czwartek, 18 października, o godzinie 7.30 w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym nr 3 w Rybniku rozpoczął się bezterminowy strajk. - W akcji strajkowej biorą udział wszystkie grupy zawodowe. Jesteśmy zdeterminowani. Wszelkie inne próby osiągnięcia porozumienia zawiodły – mówi Piotr Rajman, przewodniczący Solidarności w szpitalu.
18.10.2018
16
Kompromitacja sądu. Dzisiaj w rybnickim ośrodku Sądu Okręgowego w Gliwicach ruszyć miał proces 20-letniego Adriana P., oskarżonego o zabójstwo 17-letniej Alicji F. z Boguszowic. Niestety, oskarżony nie dostał na czas zawiadomienia o terminie rozprawy. I stwierdził, że... zachwiane zostało jego prawo do obrony.
17.10.2018
1
1,5 mln zł zalega generalny wykonawca swoim podwykonawcom, pracującym przy budowie domów czynszowych w Żorach - tak twierdzą przedstawiciele kilkunastu firm. 12 października rano pikietowali z tego powodu pod magistratem.
12.10.2018
5
Jednak nie będzie drugiej tury w Jastrzębiu-Zdroju. W pierwszej wygrywa dotychczasowa prezydent Anna Hetman!
23.10.2018
1
Górny Śląsk w ogniu wojen husyckich cz. 2
12.07.2017   Region   Historia   Wydanie: 2017/28 (3126)

Bitwa z husytami13 maja minęła kolejna (584) rocznica jednej z największych w historii bitew śląskich. Była to bitwa z husytami na Rudzkiej Górze pod Rybnikiem. Dziś druga część opowieści o tym, w jaki sposób do niej doszło. 

Jak pisaliśmy, w 1428 roku najeźdźcy z bogatymi łupami wycofali się z ziemi wrocławskiej do swego kraju. Górny Śląsk odetchnął, ale nie na długo. Już bowiem po przegrupowaniu sił wiosną 1430 roku hordy husyckie pod wodzą Dobiesława Puchały (?-1441) herbu Wieniawa z Namysłowa ponownie pojawiły się na ziemi śląskiej w sile około 10 000 piechurów i 1 200 kawalerzystów. Książę Bolesław V Opolski (około 1400-1460) przerażony niespodziewanym najazdem zawarł z husytami przymierze i przeszedł wraz ze swym wojskiem na ich stronę.

Drugi książę

Był to już drugi z kolei książę śląski po Wacławie II Opawskim, który pod wpływem zagrożenia związał się z obozem husyckim. W grabieżczym amoku spalili najeźdźcy siedem wsi pod Wodzisławiem, potem ruszyli na Koźle, zamienili w gruzy Ujazd, Pyskowice, Toszek, opactwo cysterskie Imielnica i w końcu zajęli Kluczbork oraz Gliwice, gdzie urządzili swe bazy. Całość zajętych terenów pozostawili pod kontrolą księcia Bolka Opolskiego.

Przy husyckich hordach gromadzili się i zdegenerowani rycerze-rozbójnicy i przeróżne męty społeczne, których jedynym celem były łupy. Kilkunastu z nich dobrawszy sobie gotowych na wszystko kompanów, w święto wielkanocne 14 kwietnia 1430 roku napadło na Częstochowę i Jasną Górę, spodziewając się tam cennych zdobyczy. Kiedy nie znaleźli spodziewanych bogactw, zamordowali kilku zakonników, kaplicę Matki Bożej ograbili z wotów i aby skierować podejrzenia o dokonanie tego czynu na husytów, wizerunek Czarnej Madonny znieważyli.

 

Znieważony wizerunek

Drewniany blat z malowidłem wyrwali z ram i na trzy części posiekali mieczem, ślady po tych zniszczeniach na zawsze pozostały na twarzy Matki Najświętszej Częstochowskiej. Dopiero po dłuższym czasie wyszło na jaw, że nie zrobili tego Czesi, a Polacy o chciwych i wypaczonych charakterach. Między nimi byli: Jakub Nadolny z Rogów herbu Działosza, Jan Kuropatwa z Łańcuchowa herbu Szreniawa oraz książę wołyński Fryderyk Ostrogski. Na polecenie króla Władysława Jagiełły (1351-1434, władca od 1386) świętokradcy zostali wyłapani i po procesie w Krakowie, jak kroniki podają, "niemal wszyscy, którzy się tym czynem świętokradzkim pokalali, w ciągu tegoż samego roku zginęli pod mieczem morderczym".

Wiosną 1433 roku Bolesław V Opolski na czele wojsk husyckich najechał na Rybnik i Żory. Nieobwarowany Rybnik zajęli najeźdźcy bez większego wysiłku, jedynie zamek otoczony wodami i mokradłami broniony przez załogę oraz obywateli miasta zdołał się dłużej oprzeć kolejnym szturmom wroga. Wyczerpana garstka obrońców wycofała się ostatecznie przez tajny tunel w kierunku lasów otaczających wieś Smolna, a zamek padł łupem nieprzyjaciela.

W kwietniu 1433 roku husyci stanęli pod Żorami. Był to zlepek wojsk składający się z wszelkiego rodzaju szumowin ślepo podążających za swymi rycerzami rozbójnikami, takiego pokroju jak Runsztajn z Jastrzębia, Zygfryd z Bełku, czy Wacław z Grójca na Skoczowie. Ten ostatni wysłany jako posłaniec został przez obrońców na linie wciągnięty przez mury, stanął przed żorskimi rajcami i zażądał od nich kapitulacji, oferując w zamian pokój i przymierze. Burmistrz Jan Frysztacki, mąż doświadczony i były żołnierz, nie przyjął tak naiwnych propozycji i pomimo dramatycznej sytuacji mieszkańcy drwinami posła odprawili.

Do ostatniego tchu

 

W tak krytycznych okolicznościach burmistrz, radni i obywatele wspólnie ustalili, że powierzają swój los Matce Boskiej Częstochowskiej i bronić się będą do ostatniego tchu. Szturm na oblężone miasto nastąpił z brzaskiem następnego dnia. Przy złowrogim biciu kotłów bojowych i zachęcających do bitwy trąb husyci wszystkimi siłami uderzyli na miasto. Opanowali fosy i przystąpili do forsowania bram, lecz pod gradem celnych strzał żorskich łuczników linie nacierających zachwiały się i napastnicy w panice odstąpili od natarcia.

Już w pierwszym ataku strzały łuczników, przysposobionych do walki przez burmistrza Jana Frysztackiego, śmiertelnie raniły rycerza Runsztajna z Jastrzębia i Wacława z Grójca ze Skoczowa, który z ramienia husytów poprzedniego dnia posłował do Żor. Zygfryd z Bełku i inni dowódcy ranieni strzałami wykluczeni zostali z walki, co wprowadziło w szeregi husyckie wielki zamęt i wściekłość. Husyci przypuścili jeszcze jeden rozpaczliwy szturm na mury i bramy miasta, ale determinacja obrońców, wśród których wyróżniały się również niewiasty, uratowały Żory przed porażką i sadyzmem napastników.

Radość i smutek

Olbrzymie straty w ludziach, beznadziejność ataków na ufortyfikowane miasto, do tego wieść o nadchodzącej odsieczy pod wodzą księcia Mikołaja skłoniły husytów do odtrąbienia sygnału odwrotu. Wielka radość zapanowała w obronionym mieście, z piersi ocalałych mieszczan uleciało ku niebu przed tron Boga Najwyższego uroczyste "Te Deum". Po wzniosłym uniesieniu nadszedł jednak czas żałobnego smutku. Spośród obrońców poległo 58 mężczyzn, kobiet i dzieci, których z osobna ułożono w trumnach i pochowano na miejscowym cmentarzu we wspólnym grobie. Naliczono też 185 poległych husytów i wielką liczbę rannych pozostawionych podczas panicznej ucieczki przed nadciągającą odsieczą. Był to jednak dopiero początek walk z husytami w naszym regionie. (cdn)

Józef Kolarczyk

Józef Kolarczyk
Dodaj komentarz

Komentarze

* - pole wymagane

Zaciekawiona żorzanka 2017-08-18 13:53:30
Informacja o husytach pod Żorami
Dziękuję serdecznie autorowi za wyczerpujące wyjaśnienia, pozdrawiam
hanek 2017-08-17 22:35:45
60 000 grzywien
Dzisiejszemu czytelnikowi lepiej niż (błędne) przeliczenia Miarki lepiej przybliżą bogactwo ówczesnych Żor inne porównania: 60 000 grzywien to około 46 000 kop groszy (duże kwoty podawano w kopach). Kilkadziesiąt lat wcześniej polski król Kazimierz Wielki "kupił" sobie wyłączne prawo do tego tytułu od Jana Luksemburskiego za 200 000 kop groszy, a więc kwotę zaledwie niecałe 5 razy wyższą! Inne porównanie: Roczny dochód z kopalni soli w Wieliczce w owym czasie to około 20 000 kop groszy!
hanek 2017-08-17 22:21:33
@J. Kolarczyk
Miarka po pierwsze miał kłopoty z rachowaniem, po drugie nie uwzględnił zmiany wartości grzywny w XVI wieku, po trzecie nie wiadomo dlaczego pisał o "grzywnie polskiej" na XV wiecznym Śląsku. Grzywna do początku XVI w liczyła 46 groszy praskich, potem już tylko 42, wyszła z użycia XVII wieku, dlatego pewnie Miarka ją przeliczył na obowiązujące potem na Śląsku talary. Talar stanowiło 36 groszy praskich. Przelicznik (około) 1.1 wziął się mu z podzielenia wartości grzywny (nowej, XVI wiecznej) przez wartość talara: 42/36 => 60 000 grzywien= 66 000 talarów (błędne!). Błąd podwójny: iloraz powinien byc odwrotny, a w miejsce 42: 46 groszy praskich. Finalnie: wartość okupu w talarach: ok. 47 000. Tak już dla dopowiedzenia: 1 Marka = 3 talarom, ten przelicznik nie mial żadnego wpływu na "obliczenia" Miarki :)
Józef Kolarczyk 2017-07-18 17:01:00
Husyci pod Żorami, odpowiedź autora
Szanowna Pani Żorzanko. Tekst pt. ?Jak Górny Śląsk znalazł się w ogniu wojen husyckich? publikowany na łamach Rybnickiego Tygodnika Regionalnego ?Nowiny? głównie oparłem na przedstawionych materiałach źródłowych: ?Husyci na Górnym Śląsku. Opowiadanie z XV wieku podług kronik i ustnego podania ludu? - autor Karol Miarka. ?Husyci na śląskiej ziemi? - autor o. Emil Drobny, w: ?Ziemia Rybnicka? numery 1, 2, 3 rok 1934. ?Żory zarys dziejów. Wypisy? - praca zbiorowa: Bogdan Cimała, Jan Delowicz, Paweł Porwoł, Żory 1994. ?Wypisy do dziejów Rybnika i Wodzisławia Ślaskiego? ? praca zbiorowa: Bogdan Cimała, Paweł Porwoł, Wacław Wieczorek, Opole 1985. ?500-letnia rocznica odparcia najazdu husytów na Górny Śląsk 1433-1933?, w: ?Gość Niedzielny? numery 25, 26 czerwiec 1933. ?Jak córka burmistrza rybnickiego uratowała miasto przed zagładą husycką? w: ?Polska Zachodnia? nr 232 z 25 sierpnia 1938. W przedstawionych opracowaniach rzeczywiście przewija się wątek o próbie przekupienia husytów przez żorskich obrońców, aby ci odstąpili od oblężenia i zamiarów zdobycia miasta. Według Karola Miarki (1825-1882) miała to być suma 6000 grzywien srebrnych groszy. W przypisie Karol Miarka wyjaśnia, ?grzywnę polską rachowano na 48 czeskich groszy, a po dzisiejszej cenie 11 talarów 6000 srebrnych groszy wynosi więc 66 000 talarów, z czego poznać można ówczesne bogactwo Żorów.? Wyjaśnić jeszcze należy, że w 1873 roku talar zamieniony został na markę niemiecką, czyli stało się to za życia Karola Miarki, może stąd taki przelicznik.
KK 2017-07-17 14:47:33
Zygfryd
Świetne teksty! Czy ma Pan więcej informacji na temat Zygfryda z Bełku ?
Zaciekawiona żorzanka 2017-07-13 22:33:39
Husyci pod Żorami pytanie do autora artykułu
Skąd Pan zaczerpnął informacje o wojskach husyckich pod Żorami? Żorscy "historycy" twierdzą, że istnieje tylko jedna malutka wzmianka, że "husyci pod Żorami leżeli" i nic więcej. Może Pana źródło pisze też o okupie jaki chcieli złożyć mieszczanie żorscy oblegającym miasto husytom w zamian za odstąpienie od oblężenia? według legendy miała to być niebagatelna kwota 6 tysięcy kop groszy srebrnych (czyli praskich), w przeliczeniu na kruszec wyniosłoby to podobno około 1,5 tony.
Czytaj także
pokaż więcej
e KULTURA
Rybnik. Miasto z ikrą

Możesz ten artykuł oznaczyć jako przeczytany
Praca w Niemczech
Nasza sonda
Czy jesteś zadowolony z wyniku wyborów samorządowych w Twojej gminie/w Twoim mieście?



Tresna
43759,46656,46634,46620,46612,46589,46657,46655,46654,46653,46652,46651,46650,46649,46648,46647,46646,46645,46644,46643,46642,46641,46640,46636,46635,46633,46632,46631,46630,46629,46628,46554,46553,46512,46438,46368,46611,46585,46543,46504,46470,46614,46586,46544,46505,46471,44450,44340,44173,43982,43745,41464,41185,41139,41093,40871,46258,46120,46045,46031,46034