GumiSil
Eko-Okna
Medhouse 6.09.2017-30.06.2018
Ostoja - Domki nad morzem
Eko-Okna 2
Eko-Okna
Eko-Okna 2

21 czerwca 2018

Imieniny:

ładowanie...

złóż życzenia

Znak zodiaku: Bliźnięta
sprawdź horoskop

Ogłoszenia:
  1. Motoryzacja
  2. Nieruchomości
  3. Lokale
  4. Mieszkania
  5. Handel
  6. Usługi
  7. Finanse
  8. Zdrowie i Uroda
  9. Turystyka
  10. Praca
  11. Szukam pracy
  12. Różne
  13. Dodaj ogłoszenie
Śląscy policjanci rozbili zorganizowaną grupę przestępczą zajmującą się czerpaniem korzyści majątkowych z prostytucji.
21.06.2018
0
Ojciec Święty Franciszek mianował księdza prałata Grzegorz Olszowskiego biskupem pomocniczym archidiecezji katowickiej. Od 2014 roku był proboszczem parafii pw. św. Antoniego Padewskiego w Rybniku. 1 stycznia został także dziekanem rybnickiego dekanatu.
13.06.2018
0
Równa i ładna ścieżka rowerowa biegnącą wzdłuż ulicy Raciborskiej idzie do rozbiórki. Choć rowerzyści raczej na jej stan nie narzekają, to urzędnicy wymyślili, że zrobią im jeszcze ładniejszą drogę, tyle że z asfaltu. I wydadzą na ten cel lekką ręką ponad 3 miliony złotych!
08.06.2018
17
W ciągu kilku godzin stracili dorobek całego swojego dotychczasowego życia. Ogień niemal doszczętnie zniszczył ich nowy, wymarzony dom, do którego mieli się wprowadzić już za dwa tygodnie! Okazało się, że budynek trzeba rozebrać! - Jesteśmy młodzi i zdrowi, mamy po dwie ręce... Zbudujemy nowy dom, dokładnie taki sam – mówi z nadzieją pani Agata.
29.05.2018
4
Pełna publiczności sala wysłuchała opowieści etnolożki Danuty Onyszkiewicz o swoim pradziadku wujecznym Bronisławie Piłsudskim, wybitnym etnografie i antropologu. Rozmowę z rodzoną prawnuczką marszałka Józefa Piłsudskiego przeczytacie w środowych „Nowinach”.
04.05.2018
0
Dzieje pierwszej parafii rybnickiej cz. 13
25.05.2017   Rybnik, Region   Historia   Wydanie: 2017/21 (3119)

Papież Pius IX przywrócił obowiązek płacenia świętopietrzaDziesięciny i świętopietrze – skąd się wzięły, jakie były, ile z tego tytułu odbierała parafia rybnicka. W poprzednim odcinku pisaliśmy o dziesięcinach, dziś o świętopietrzu, jak też o szczegółach dziesięciny.

Dziesięcina to, jak już pisaliśmy, obowiązkowa danina dziesiątej części dochodów na rzecz Kościoła. Świętopietrze natomiast, zwane też opłatą pogłowną, denarem świętego Piotra albo z niemieckiego petersgroschen, to nazwa daniny płaconej przez państwa katolickie na rzecz Stolicy Apostolskiej. W Polsce historia świętopietrza zaczęła się około 990 roku za rządów Mieszka I (około 922, panował w latach 945-992), który wydał dokument powierzający państwo polskie opiece Stolicy Apostolskiej.

Najpierw władcy

Przez pierwsze wieki po ustanowieniu tej daniny świętopietrze płacili władcy i dopiero od około XI wieku obciążenia te przerzucono bezpośrednio na ludność. Z zachowanych danych wynika, że w 1447 roku parafie rybnicka i wodzisławska, które należały wówczas do dekanatu żorskiego, płaciły świętopietrze w wysokości 17 skojców. Natomiast najludniejsza parafia z siedzibą dziekana obejmująca Żory płaciła świętopietrze w wysokości jednej grzywny, czyli 24 skojców. Zgodnie z ustalonym zwyczajem drobną część tej sumy zatrzymywał proboszcz jako rekompensatę za trud jej ściągania od parafian, pozostała część przekazywana była dziekanowi, a ten z kolei biskupowi itd.

Kiedy w wyniku reformacji w pierwszej połowie XVI wieku protestanci w coraz większym stopniu zaczęli dominować nad wspólnotami katolickimi, świętopietrze poszło w zapomnienie i ostatecznie po 1555 roku całkowicie zaprzestano płacenia i odprowadzania tej daniny. Nie trwało to jednak długo, bo już w XVII wieku parafian obciążono inną daniną, którą zatrzymywał proboszcz dla siebie w zamian tej drobnej części, jaką dawniej otrzymywał jako rekompensatę za ściąganie świętopietrza. Stan taki trwał prawie trzy wieki.

Z woli papieża

Dopiero papież Pius IX (1792-1878, Ojciec Święty od 1846) w opublikowanej 5 sierpnia 1871 roku encyklice "Saepe Venerabilis" nakazał wznowić ten prastary zwyczaj wsparcia finansowego Stolicy Apostolskiej, z którego wpływy przeznaczano wyłącznie na cele dobroczynne. W obecnych czasach wierni Kościoła katolickiego raz w roku przeprowadzają zbiórkę na świętopietrze w formie dobrowolnych datków, które zbierane są w kościołach w niedzielę najbliższą dacie 29 czerwca. W tym bowiem dniu Kościół obchodzi uroczystość liturgiczną Świętych Apostołów Piotra i Pawła.

Józef Kolarczyk

Ile płacili kmiecie z wiosek należących do parafii
Dziesięcina, jak już wspominaliśmy, było daniną na Kościół. Ile płacili gospodarze z wiosek należących do parafii rybnickiej? Niewiadom: do połowy XVI wieku ośmiu kmieci z Niewiadomia odprowadzało dziesięcinę w snopkach. W drugiej połowie XVI wieku panowie Niewiadomscy zawarli umowę z księdzem Sebastianem Kaszką (proboszcz 1560-1570), w myśl której każdy z czterech panów płacił po 9 groszy (w sumie 1 talar). Niedobczyce: 20 kmieci odprowadzało 20 ćwiertni żyta i tyle samo owsa. W 1685 roku wymienia się tu 22 chłopów uiszczających dziesięcinę. Kamień: od 14 gospodarstw należało się 7 ćwiertni żyta i tyle samo owsa. Danina jednak była mniejsza, gdyż w 1679 roku ostały się we wsi tylko cztery czynne gospodarstwa. W 1685 roku z folwarku utworzonego z czterech porzuconych gospodarstw proboszcz otrzymywał po 2 ćwiertnie żyta i tyle samo owsa. Ponadto dziewięciu chłopów i młynarz zobowiązani byli do uiszczania dziesięciny w snopach. Radoszowy: od 10 kmieci należało się 5 ćwiertni żyta i tyle samo owsa, ponieważ jednak z niewiadomych przyczyn wszyscy chłopi uciekli ze wsi, rolę uprawiało dwóch szlachciców i młynarz. Jeszcze przed 1679 roku osadzono tam pięciu chłopów, zaś z reszty pól utworzono folwark, z którego dziedzic Schwellegreber dawał 3 wiertele żyta i tyle samo owsa. Z drugiego folwarku pana Dzierżanowskiego proboszcz otrzymywał 4 wiertele żyta i tyle samo owsa.
Smolna: według protokołu z 1679 roku każdy z 10 kmieci miał oddać po pół korca i tyle samo owsa. Jejkowice: 25 kmieci oddawało 12,5 ćwiertni żyta i tyle samo owsa. W 1685 roku gospodarzyło tam 11 kmieci, którzy oddawali dziesięcinę tej wielkości, oraz 11 zagrodników, z których każdy płacił po 4 czeskie. Chwałęcice: każdy z 16 kmieci dawał po pół ćwiertni owsa młóconego. Od roli ciągnącej się w stronę Rybnika proboszcz otrzymywał dziesięcinę snopową. Orzepowice: każdy z 13 kmieci dawał po pół ćwiertni owsa młóconego, w sumie 6,5 ćwiertni. Ponadto każdy uiszczał dziesięcinę snopową. Golejów: każdy z siedmiu gospodarzy dawał po pół ćwiertni owsa młóconego, ponadto z folwarku proboszcz otrzymywał dziesięcinę snopową, jednak w roku 1685 już nic nie dostawał. Ochojec: od 5 kmieci proboszcz otrzymywał po pół ćwiertni owsa młóconego. Dziesięciny snopowej gospodarze nie chcieli płacić. Wielopole: każdy z siedmiu kmieci odprowadzał po pół ćwiertni owsa. Ponadto z pól zwanych Łaza lub Łazarskich i folwarcznych proboszcz otrzymywał dziesięcinę snopową, a za farny dziesiątek po 4 czeskie.
Książenice: od 11 siodłaków należało się 5 i pół ćwiertni żyta i tyle samo owsa, a zamiast dziesięciny snopkowej 3 reńskie i 6 kur. Jankowice: od 11 chłopów proboszcz dostawał po 2 wiertele owsa, w sumie 5 i pół ćwiertni. Przegędza: każdy z dziewięciu gospodarzy oddawał po 2 wiertele owsa (w sumie 4 i pół ćwiertni). Chwałowice: od siedmiu gospodarzy proboszcz otrzymywał 3 i pół ćwiertni owsa, 5 pozostałych gospodarzy dziesięciny nie uiszczało. Ponadto należała się proboszczowi dziesięcina snopowa z pól Podrubiczyn, Walkowy, na Koczybowym i z pól szlachciców. Ligota: od 13 gospodarstw kmiecych należało się 6 i pół ćwiertni owsa sypanego, dziesięcina snopowa, a za farny dziesiątek 2 talary. Michałkowice: w 1679 roku od siedmiu kmieci proboszcz dostawał 3 i pół ćwiertni owsa. W 1685 roku było już w tej wsi 15 gospodarstw. Radziejów: zamiast dziesięciny każdy z chłopów miał przywieźć na plebanię jeden wóz drzewa z lasów dominialnych i wpłacić po 1 groszu. Popielów: chłopi również byli zwolnieni od dziesięciny, jednak mieli takie same obowiązki, jak w Radziejowie. Zebrzydowice: w 1679 roku gospodarze dawali po 2 kury, natomiast w 1685 roku pan Niewiadomski płacił za dziesiątek uprawianej roli 4 grosze srebrne, z pola zwanego Murzyna 2 grosze srebrne, a od dziedziny dawał 10 kur.

Józef Kolarczyk
Dodaj komentarz

Komentarze

* - pole wymagane

Xy 2017-05-26 11:13:11
Opłaty na Kościół
A z resztówki na dobroczynność można kupić Mercedesa albo Bentleya.
Czytaj także
pokaż więcej
e KULTURA
Rybnik. Miasto z ikrą
Możesz ten artykuł oznaczyć jako przeczytany
Praca w Niemczech
Nasza sonda
Kto wygra Mistrzostwa Świata w piłce nożnej w Rosji?






Tresna
43322,46030,46028,45968,45932,45872,45711,46035,46032,46033,46031,46029,46034,46027,46026,46024,46023,46022,46019,46018,46013,46012,46011,46010,46009,46002,46008,46007,46005,46016,46015,45980,45979,45978,45900,45899,45963,45917,45883,45841,45795,45964,45918,45884,45842,45812,44450,44340,44173,43982,43745,41464,41185,41139,41093,40871,44529,44441,44407,44342,44279,35489,35311,35310,30320,28101